Tiun ĉi filmeton registris reĝisoro Sam Green dum li kreis sian dokumentfilmon La Universala Lingvo. Li skribis:

“Jen ulo el Kubo nomita Juliano Hernández Angulo; li prezentas kanton en Esperanto nomitan “Tiel la Mondo Iras”. Se vi aŭskultos la tuton, mi garantias ke ĝi fiksiĝos nenuligeble, eble eĉ frenezige, en vian kapon. Ĝi estas profunde neforgesebla… mi havas fantazion ke tiu ĉi kanto/filmeto ege, viruse furoros.”

La vortoj estas sufiĉe simplaj; multaj en la strofoj — kaj aparte en la refreno! — devus esti rekoneblaj por lernantoj en la ĉi-semestra kurso por komencantoj.

This video clip was recorded by filmmaker Sam Green while making his documentary The Universal Language. He writes:

“This is a guy from Cuba named Juliano Hernández Angulo singing a song in Esperanto, “Tiel la Mondo Iras,” which means, “that’s the way the world goes.” I guarantee that if you listen to the whole song, it will become irrevocably, perhaps even maddeningly, stuck in your head. It is profoundly catchy…I have a fantasy of this song/video becoming a huge viral smash hit.”

The lyrics are relatively straightforward; many words in the verses — and especially the chorus! — should be recognizable for students in this semester’s beginner’s class.

Ĉi tie ĉe UR, ni frandegas la verdan hiphopon.

En 2009 ni informis vin pri la senpage havebla Hiphopa Kompilo v. 1. Ĵus aperis la dua kompilo — ĉi-foje de la franca eldonejo Vinilkosmo. Kaj, samkiel uzantoj de la internacia lingvo, la artistoj venas el disaj landoj tra la mondo: Germanujo (Jonny M.), Brazilo (Tone), Kanado (Diablo), Danujo (Bugge Bang), Finnlando (Dolchamar), Francujo (La Pafklik), Japanujo (Eterne Rima), Slovakujo (Marteno), Svedujo (Carina) kaj Svisujo (Tinitus).

La kantoj estas ankaŭ diversaj, kun stiloj kiuj varias de klasika novjorka hiphopo, al pop-rok’, ĝis la krankstila dirty south.

Here’s the link: Hiphopa Kompilo v.2

Here at UR, we loves us some sweet Esperanto hip hop.

Back in 2009 we brought you news of the free Hiphopa Kompilo v. 1. The second volume is now out, this time mastered by the French label Vinilkosmo. And, just like users of Esperanto, the artists are from all over the world: Germany (Jonny M.), Brazil (Tone), Canada (Diablo), Denmark (Bugge Bang), Finland (Dolchamar), Frane (La Pafklik), Japan (Eterne Rima), Slovakia (Marteno), Sweden (Carina), and Switzerland (Tinitus).

The songs are also diverse, with styles ranging from classic New York hip hop, to pop rock, to crunk, or “dirty south”.

Jen la ligilo: Hiphopa Kompilo v.2

Ĉi-semajne ni paŭzis por aŭskulti la kanton Al la barikadoj de Jean-Marc Leclercq, pli bone konata al liaj admirantoj per la mallongigo “JoMo”. La kanton li adaptis de hispanlingva himno A las Barricadas — kiu mem estis adaptiĝo de la Pola revolucia himno Warszawianka.

JoMo famas pro sia multlingva kantado. Al la barikadoj prezentas la saman tekston en la hispana, Esperanto, kaj la franca, tiel ke oni povas frandi la lirikecon de ĉiuj tri lingvoj.

La akompana folio montras la trilingvan tekston, kune kun anglalingva traduko.

In class this week we paused to listen to Al la barikadoj by Jean-Marc Leclercq, better known to his fans as “JoMo”. The song is an Esperanto adaptation of the 1930s-era Spanish revolutionary hymn A las Barricadas — itself an adaptation of the Polish revolutionary song Warszawianka .

JoMo is famous for singing in multiple languages; Al la barikadoj presents the same text sung in Spanish, Esperanto, and French, allowing you to sample the lyrical qualities of all three.

The accompanying handout contains the trilingual lyrics along with an English translation.

Por daŭrigi la fadenon pri repo en Esperanto, unu el la plej lastatempaj repistoj estas Eterne Rima, pola muzikisto kiu loĝas en Tokio. Lia stilo similas la sudusonan hiphopan ĝenron nomitan “crunk”. Jen trako el lia albumo de 2009, Por la rep’. La tutan albumon, kaj la tutan kolekton Hiphopa Kompilo vol. 1, oni rajtas elŝuti senpage.

To continue the thread about rap in Esperanto, one of the latest artists to appear is Eterne Rima, a Polish musician who lives in Tokyo. His style resembles the hip-hop genre from the southern USA known as “crunk”. Here’s a track from his 2009 album Por la rep’. It, along with the entire compilation Hiphopa Kompilo vol. 1, can be downloaded for free.

Elspezoj

vivo multe kostas kaj ni tion scias
kiu nenion havas, tiu nur envias
krias en li la voĉ’ de amaro, de kontraŭstaro
baro staras antaŭ li, pasas jaro
mi en limuzino, li sur la biciklo
mi kun nova ino, li kun la kuniklo
mi en la salono, li en la ĉambret’
mi dormas sur mono, li sur hamaka ret’

kiel vi aspektas, oni tiel vin vidas
homoj ne volas scii, kio vere en vi sidas
oni taksas vestojn kaj observas gestojn
kaŝu vin tuj, se vi ne ŝatas tiajn testojn
vivo estas bela, rigardu mian ĉenon
kiam mi surmetas ĝin, mi havas ĝojan mienon
scenon tian nun imagu: kiam mi eliras
ĉiam la ŝofor’ atendas, preterpasantoj miras
vi eble ŝatas kuri, mi preferas veturi
mi ne kapablas mem promeni, mi eĉ povas ĵuri
la internaĵ’ de mia aŭto – vera pura ledo
kranko en aŭdigiloj, mono – mia kredo

mi havas multajn amikinojn, ili ĉiam flate agas
akompanas min, ĉar estas mi, kiu pagas
ili bone konas vojon al miaj banknotoj
venu mia kara – jen por novaj botoj
mi estas malavara, ili estas tre avidaj
mi estas grandanima, ili estas senbridaj
neniam mi koleras, vendejon ni vizitas
ili kisas mian ĉenon, bone ili profitas
tia manier’ de esprim’ de kares’
mono estas elspezata, tio daŭras sen ĉes’
ĉar elspezas tiu, kiu povas
kun via malam’, kun via dolor’

(English glosses)

life is expensive and we know it
he who has nothing is just envious
the voice of bitterness, of resistance cries within
a barrier stands before him, a year passes
I’m in a limousine, he’s on a bike
I’m with a new woman, he’s with a rabbit
My room is spacious, his is cramped
I sleep on money, he sleeps in a hammock

how you look is how people see you
people don’t want to know what’s really inside you
they judge your clothes and watch your gestures
you’d better go hide, if you don’t like such tests
life is beautiful, look at my chain
when I put it on, I have a happy expression
imagine this kind of scene: when I go out
the driver’s always waiting, passers-by are amazed
maybe you like to run, I prefer to ride
myself, I’m incapable of walking, I swear
the interior of my car – real, pure leather
crunk in the speakers, money – my creed

I’ve got lots of girlfriends, they always flatter
they ride with me ‘cause I’m the one who pays
they know the way to my banknotes quite well
come, my dear – here’s something for new boots
I’m unselfish, they’re quite greedy
I’m generous, they’re unbridled
I never get angry, we go to a shop
they kiss my chain, they make out quite well
that’s the way of expressing favor
money is spent, it goes on incessantly
because he who can is he who spends
with your hatred, with your pain

En klaso, Glenn demandis ĉu oni repas en Esperanto. Efektive, repmuziko en pasintaj jaroj furoras inter junaj parolantoj, kaj ekzistas eĉ diversaj ĝenroj de Esperanto-parolantaj repmuzikistoj. Jen furorkanto en la stilo de la “malnova skolo”, Chu vi pretas?! fare de la bando Dolcxamar en 2000 per la albumo Lingvo Intermonda:

In class, Glenn asked if there’s rap in Esperanto. It turns out that in recent years rap music has become really popular among younger speakers and there are even various genres of Esperanto-speaking rappers. Here’s a hit song in the “old school” style, Chu vi pretas?! (“Are you ready?!”) released by Dolcxamar in 2000 on their album Lingvo Intermonda:

Chu vi pretas?!

Mi koncipiĝis en la fru’ de la lasta jar’
kaj mi naskiĝis sur la neĝo de februar’.
Estas degelinta nun la neĝo - kaj mia kor’
mi povas tiaokaze ĵeti ĝin for’.
La stratojn de la urbeg’ vagas kiel labrador’
En mia menso formiĝas grandioza metafor’.

Mi manĝas feron kaj merdas ĉenon.
La marko de la besto malkaŝas la omenon.
Tiel severa estas mi ke el miaj okuloj
unu rigardo rompas spegulojn
- kaj mi ne estas superstica. La venonto brilas;
pluvas nun, sed baldaŭ mi jubilas:
el la stratoj de Londono al ultramar,
ĉu vi pretas por la veno de Dolcxamar?!

Kie mi estis… jes, piediris ie
en la asfalta ĝangalo ĉiukaze
sur la pinto de l’mondo, sub la Centra Punkto
pensante pri la kontrapunkto
sen manĝo en la ventro, sen mono en la poŝ’.
Iu pugulo al mi ekludas sian buŝon
“Oj!” Kriegis mi: “Flaru mian kacon!”
kaj tuj lia kapo trafis la tersurfacon.

Kion diable homoj fiksrigardas?
Ĉu ili pensas ke ili plibonas?
Fikiĝu, mastro, kaj vi, aferkostumulo
Jen estas aŭtentika sentaŭgulo - kaj fiera!

(English glosses)

I was conceived early last year
and I was born in the snow of February.
The snow has melted now - along with my heart
in which case I can throw it out.
I wander city streets like a Labrador.
A metaphor takes shape in my mind…

I eat iron and shit chains.
The mark of the beast reveals the omen.
I’m so fierce that one look from my eyes breaks mirrors
- and I’m not superstitious. The future is bright;
it’s raining now, but soon I’ll be rejoicing:
from the streets of London to ultramarine,
Are you ready for the coming of Dolcxamar?!

Where was I? Yes, in any case I was
walking somewhere in the asphalt jungle
on the top of the world, under Centre Point
thinking about the counterpoint
without a meal in my belly, or money in my pocket.
Some ass starts running his mouth at me.
“Hey!” I shouted. “Smell my dick!”
and in a second his head met the ground.

What the hell are people staring at?
Do they think they’re better (than me)?
Fuck off, boss — and you, in the business suit
Here’s an authentic good-for-nothing - and proud of it!

Jo jo jo, uuuuuul’!

Ĉu plaĉas al vi hiphopa muziko? Ĵus aperis en la reto la unua volumo de la Hiphopa Kompilo (HHK). Ĝi estas senpage elŝutebla disko kun kantoj de diversaj artistoj, inkluzive de Eterne Rima (Pollando/Japanujo), La Pafklik (Francujo), Argenta Nubo (Koreujo), Jan Schroeder (Germanujo), Musubana (Danujo), Dolchamar (Finnlando), Tone (Brazilo) kaj aliaj.

Do you like hiphop music? Volume one of the hiphop complilation HHK (“Hiphopa Kompilo”) just appeared online. It’s a freely downloadable CD with songs from various artists, including Eterne Rima (Poland/Japan), La Pafklik (France), Argenta Nubo (Korea), Jan Schroeder (Germany), Musubana (Denmark), Dolchamar (Finland), Tone (Brazil) and others.