Class notes and homework, Apr 20
Homework
- If you didn’t send me your solutions to chapter 7, check your answers against the answer key.
- For next week, study the material in chapter 8, do exercises 8.1–8.5, and answer the questions at the end of the dialogue.
In class
This week we reviewed ways to tell time, using examples from last week’s episode of Pasporto al la tuta mondo. Click on the thumbnail at left for class notes in PDF form.
Next we talked about the comparatives pli and plej, and various ways to use them when making comparisons, e.g. pli granda ol… or plej alta el…. We also covered four new affixes introduced in chapter eight: -ar, -ad, -ebl and -ind.
A neat “zine” about Esperanto
Regarding my question last week of what you plan to do with Esperanto, here’s a charming online booklet (a “zine”) that you should see.
The author (mathematician Arlyn Kerr) presents some snapshots from her personal journey with the language; they’re great examples of how Esperanto can open doors both figuratively and literally. Some of the material will already be familiar to you, but it’s definitely worth a look!
Aŭskultinda podkasto: Radio Verda
Radio Verda estas podkasto el Vankuvero, Kanado, kiu prezentas mallongajn raportojn pri diversaj temoj. Kreintoj Arono kaj Karlina prezentas klaran, ne tro rapidan, kaj modelan elparolon por lernantoj. Komencantoj ne senkuraĝiĝu se vi ne komprenos ĉion; per zorga aŭskultado vi nepre progresos kaj profitos. Eblas aŭskulti/elŝuti per kaj la TTT-ejo de Radio Verda kaj iTunes. Jen ligilo.
Radio Verda is a podcast out of Vancouver, Canada, presenting short programs on a wide range of topics. Hosts Arono and Karlina speak slowly and clearly, with model pronunciation for students. If you’re a beginner, don’t be discouraged if you don’t understand everything; careful listening will definitely help your comprehension. You can listen and download the podcast through both the Radio Verda website and iTunes. Here’s a link.
Class notes and homework, Apr 13
Homework
- If you didn’t send me your solutions to chapter 6, check your answers against the answer key.
- For next week, study the material in chapter 7, do exercises 7.1–7.5, and answer the questions at the end of the dialogue.
In class
We talked about ways of telling time, and the use of kioma for asking what time (“which hour”) it is. The correlative word kiom asks for a number, and kioma asks for a number ending in -a, e.g., an ordinal:
Kiom kostas la pomo? —Tri dolaroj.
Kioma horo estas? —Estas la tria horo.
As in English, there are lots of different ways we can express the same information about what time it is:
Estas la tria horo kaj dek kvin minutoj.
Estas la tria kaj dek kvin.
Estas la tria dek kvin.
Estas la tria kaj kvarono.
In some countries it’s customary to use 24-hour time, e.g., Estas la dek-kvina horo. For 12-hour time we use the abbreviations atm (antaŭ tagmeze, or “a to mo”) and ptm (post tagmeze, or “po to mo”).
Je la tria atm mi dormas, sed je la tria ptm mi laboras.
Pasporto al la tuta mondo
Ni rigardis la duan lecionon de Pasporto al la tuta mondo, en kiu oni parolas pri horoj kaj demandoj kun “kiom” kaj “kioma”. (En la suba filmo, la dua leciono komenciĝas (=begins) je 7 minutoj kaj 15 sekundoj…)
(Por ĉiuj lecionoj, vidu la paĝon de Pasporto ĉe YouTube.)
Class notes and homework, Apr 6
Homework
- Finish the exercises in chapter 6 and answer the questions about the dialogue. As usual, you can send me your answers for corrections.
-
A reminder: the readings in each lesson introduce a lot of needed vocabulary. It isn’t enough to simply read through once to get the gist of an article; ideally you should re-read the text several times:
- On the first pass, just try to get a general idea of what’s going on, without stopping to look up definitions.
- Go through the text carefully to identify words that are new, stopping to look up each one in a dictionary or in the word list at the end of the chapter.
- Now that none of the words should be completely unfamiliar, try reading through the text once more and see if you can understand it completely.
- Ideally, aim for a fourth pass where you can read the entire text smoothly with full comprehension.
While rereading may seem like overkill at first, you’ll find it enormously helpful in retaining the material. The repeated exposure to model style will also help you build the linguistic “intuition” you’ll need when constructing sentences in everyday speech and writing.
Class notes and homework, Mar 30
Homework
- If you didn’t send me your solutions to chapter 5, check your answers against the key on the course page.
- Start reading chapter 6 for next Tuesday, and do exercises 6.1–6.3. As usual, you can send me your answers for corrections.
- If you haven’t written to a penpal yet, do so now! If you need help writing something, just let me know.
In class
We reviewed chapter 5 and watched part 4 of Mazi en Gondolando:
Impersonal verbs
Chapter 6 introduces the idea of impersonal verbs — verbs that don’t need a subject. Impersonal verbs are often used when describing the weather. Pluvas (=Estas pluve), it rains. We don’t say Ĝi pluvas, because there’s no “ĝi” that is raining! Hajlas, neĝas, tondras, fulmas. It’s hailing, snowing, thundering, lightning. Frostas (Estas froste), nebulas, nubas, rosas, silentas, sunas, ventas, ŝtormas. It is frosty, foggy, cloudy, dewy, silent, sunny, windy, stormy.
Poetry
We also read and translated the simple poem Ho, mia kor’. Note how elision is used to achieve the desired rhyme and meter. In Esperanto the final -o of nouns can be omitted (“elided”) when there are no other grammatical endings following it. So we can elide the -o in koro, for example, but not in koroj or korojn. The elided -o is replaced with an apostrophe, and the stress within the word remains the same as before.
We can also convert la to l’ in cases where it is preceded or followed by a vowel: de la batado becomes de l’ batado.
Teatra staĝo en Minsk • Intensive acting course in Minsk
Demain le Printemps (“Morgaŭ la Printempo”) estas franca-belorusa teatra kompanio, kiu ekde sep jaroj funkciigas staĝejon por francparolantoj en Minsk, la ĉefurbo de Belorusujo. Ili nun volas uzi tiun sperton por krei eŭropan teatro-lernejon en Esperanto.
En julio okazos la unua duonmonata staĝo por esperantistoj. Oni instruos en la rusa lingvo kun tradukado al Esperanto. Okazos intensa trejnado kun multaj instruistoj kaj diversaj kursoj: improvizita teatro, scena esprimado, ritma dancado, parolprononco, kantado, bio-mekaniko… La staĝon gvidos instruistoj de la Akademio de Artoj de Minsk. Je la fino partoprenantoj prezentos spektaklon por la belorusa publiko, utiligante la ekzercojn kaj verkojn ellaboritajn dum la staĝo.
For the past seven years the French-Belarusian acting company Demain le Printemps (“Tomorrow Spring”) has organized intensive courses for Francophones in Minsk, the capital of Belarus. Now they want to use that experience to create a European acting school in Esperanto.
In July they’ll hold their first two-week course for Esperanto speakers. Instruction will be in Russian with translation to Esperanto. The intensive training includes many instructors and a variety of courses: improvisational theater, scene expression, rythmic dance, speech training, singing, bio-mechanics… The course will be led by instructors from the Minsk Academy of Arts. At the end of the course, participants will present a show to the public making use of exercises and scripts developed during their training.
Krankstila repo • “Crunk”: Elspezoj
Por daŭrigi la fadenon pri repo en Esperanto, unu el la plej lastatempaj repistoj estas Eterne Rima, pola muzikisto kiu loĝas en Tokio. Lia stilo similas la sudusonan hiphopan ĝenron nomitan “crunk”. Jen trako el lia albumo de 2009, Por la rep’. La tutan albumon, kaj la tutan kolekton Hiphopa Kompilo vol. 1, oni rajtas elŝuti senpage.
To continue the thread about rap in Esperanto, one of the latest artists to appear is Eterne Rima, a Polish musician who lives in Tokyo. His style resembles the hip-hop genre from the southern USA known as “crunk”. Here’s a track from his 2009 album Por la rep’. It, along with the entire compilation Hiphopa Kompilo vol. 1, can be downloaded for free.
Elspezoj
vivo multe kostas kaj ni tion scias
kiu nenion havas, tiu nur envias
krias en li la voĉ’ de amaro, de kontraŭstaro
baro staras antaŭ li, pasas jaro
mi en limuzino, li sur la biciklo
mi kun nova ino, li kun la kuniklo
mi en la salono, li en la ĉambret’
mi dormas sur mono, li sur hamaka ret’
kiel vi aspektas, oni tiel vin vidas
homoj ne volas scii, kio vere en vi sidas
oni taksas vestojn kaj observas gestojn
kaŝu vin tuj, se vi ne ŝatas tiajn testojn
vivo estas bela, rigardu mian ĉenon
kiam mi surmetas ĝin, mi havas ĝojan mienon
scenon tian nun imagu: kiam mi eliras
ĉiam la ŝofor’ atendas, preterpasantoj miras
vi eble ŝatas kuri, mi preferas veturi
mi ne kapablas mem promeni, mi eĉ povas ĵuri
la internaĵ’ de mia aŭto – vera pura ledo
kranko en aŭdigiloj, mono – mia kredo
mi havas multajn amikinojn, ili ĉiam flate agas
akompanas min, ĉar estas mi, kiu pagas
ili bone konas vojon al miaj banknotoj
venu mia kara – jen por novaj botoj
mi estas malavara, ili estas tre avidaj
mi estas grandanima, ili estas senbridaj
neniam mi koleras, vendejon ni vizitas
ili kisas mian ĉenon, bone ili profitas
tia manier’ de esprim’ de kares’
mono estas elspezata, tio daŭras sen ĉes’
ĉar elspezas tiu, kiu povas
kun via malam’, kun via dolor’
(English glosses)
life is expensive and we know it
he who has nothing is just envious
the voice of bitterness, of resistance cries within
a barrier stands before him, a year passes
I’m in a limousine, he’s on a bike
I’m with a new woman, he’s with a rabbit
My room is spacious, his is cramped
I sleep on money, he sleeps in a hammock
how you look is how people see you
people don’t want to know what’s really inside you
they judge your clothes and watch your gestures
you’d better go hide, if you don’t like such tests
life is beautiful, look at my chain
when I put it on, I have a happy expression
imagine this kind of scene: when I go out
the driver’s always waiting, passers-by are amazed
maybe you like to run, I prefer to ride
myself, I’m incapable of walking, I swear
the interior of my car – real, pure leather
crunk in the speakers, money – my creed
I’ve got lots of girlfriends, they always flatter
they ride with me ‘cause I’m the one who pays
they know the way to my banknotes quite well
come, my dear – here’s something for new boots
I’m unselfish, they’re quite greedy
I’m generous, they’re unbridled
I never get angry, we go to a shop
they kiss my chain, they make out quite well
that’s the way of expressing favor
money is spent, it goes on incessantly
because he who can is he who spends
with your hatred, with your pain
Penpals • Korespondamikoj
Finding a penpal
Check out the section for individuals seeking penpals at edukado.net. You’ll see the first part of a long, long list. Click on individual names to find out more about each, person including their retadreso (email address).
Using the pull-down menus in the left-hand column you can narrow the list by Lando, Nivelo (level) and Sekso. The options for nivelo are komencanto (beginner), komencinto (post-beginner), meznivelulo (mid-level) and progresanto (“progressing”—i.e., more advanced). I encourage you to choose someone at the level of komencinto or above so that you can learn from them.
Stock phrases
In class we covered various phrases and terms (for studies, hobbies, etc.) that might be useful for putting together a first letter to a new penpal. Here’s a list:
- Greetings:
- Saluton!
- Kara ____,
- Body:
- (Mia nomo estas / Mi estas) _____.
- (Mi venas el / Mi loĝas en) _____.
- (Mi estas studento / Mi studas) ĉe la Universitato de Roĉestro (Rochester), en Roĉestro, Novjorkio, Usono.
- Ĉu vi studas? / Kion vi studas?
- Ĉu vi laboras? / Kion vi faras?
- Mi havas 19 jarojn. / Mi estas 19-jaraĝa. / Mi estas X-jarulo.
- Kiom da jaroj vi havas? / Kiom jaraĝa vi estas?
- Mi havas X frat(in)o(j)n. Mia fratino havas X-jarojn kaj mia frato estas Y-jaraĝa.
- Kiom da gefratoj vi havas?
- Ĉu vi havas gefratojn?
- Miaj ŝatokupoj estas ____. / Mi ŝatas ____.
- Kiuj estas viaj ŝatokupoj? / Kion vi ŝatas fari dum via libertempo (= free-time)?
- Closings:
- Ĝis la reskribo,
- Amike (= “in friendship”)
- Sincere (via),
- Mi avide atendas vian respondon!
Names for studies and hobbies
- Mi studas…
- biokemion
- studojn de la virino / virinajn studojn
- ekonomikon
- lingvojn / lingvosciencon
- la japanan lingvon
- politikan sciencon
- Mi ŝatas / miaj ŝatokupoj estas…
- dormi
- ĵongli (= juggling)
- naĝi en la maro
- skermi (=fencing)
- legi librojn
- lerni lingvojn
- baki
- iri al plaĝoj
- iri al kinejoj / spekti filmojn
- marŝi en la arbaro
- bicikli
Putting it all together: a sample letter…
Kara korespond-amiko,
Mi estas Bella [bela], dekok-jara virino. Mi venas el Fenikso, granda urbo en la usona ŝtato Arizona. Mi ne havas gefratojn. Nun mi studas biokemion ĉe la Universitato de Roĉestro, en Roĉestro (Rochester), Novjorkio, Usono. Roĉestro estas mezgranda urbo en la nord-orienta parto de Usono, apud la granda lago Ontario. Tro ofte neĝas ĉi tie! Mi ŝategas lup-homojn kaj vampirojn. En mia libertempo mi ŝatas legi librojn kaj veturi per motorciklo.
Mi nun lernas Esperanton kaj mi serĉas eksterlandajn amikojn por praktiki la lingvon. Kiom da jaroj havas vi? Ĉu vi laboras? Ĉu vi studas? Kiuj estas viaj ŝatokupoj? Ĉu vi estas vampiro? Ĉu vi konas luphomojn? Skribu al mi, mi petas!
Ĝis la reskribo!
Bella
Familiaj nomoj (family names) en Esperanto
Ban Ki-moon, a South Korean diplomat, is Secretary General of the United Nations. Kalocsay Kálmán was a prominent 20th century Hungarian poet. Looking at these examples, can you tell what the family names are? Unless you’re familiar with Korean and Hungarian customs, you might not know that these cultures usually put the family name before the given name.
To avoid confusion in international communication, Esperanto speakers sometimes spell family names using all capital letters, e.g. Kalocsay Kálmán or Ban Ki-moon. This custom allows everyone to preserve the order to which they’re accustomed, without causing confusion for others. You might want to do the same when writing your first letter to your pen-pal.
Abonu nian RSS-fluon